Jeżeli postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości niewykorzystanej na cel publiczny zostało już zakończone, to właściciele, którym odmówiono zwrotu, mogą do 9 maja składać skargi o wznowienie postępowania.
ANALIZA
Właściciele i użytkownicy wieczyści działek, które zostały wywłaszczone i nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, mogą żądać ich zwrotu. Do tej pory nie było to możliwe, bowiem nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 141, poz. 1492 z późn. zm.), która weszła w życie we wrześniu 2004 r., wyłączyła możliwość żądania zwrotu takich nieruchomości. Zwrot taki był niedopuszczalny, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który stanowił podstawę wywłaszczenia. Zasada ta była również stosowana do spraw, które zostały wszczęte przed wrześniem 2004 r. i nie zostały do tego czasu zakończone.
- Sądy administracyjne oraz organy administracji czekały na wejście w życie tego przepisu i celowo nie wydawały żadnych rozstrzygnięć, żeby później mieć podstawę prawną do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - mówi Danuta Zygańska, wiceprzewodnicząca Rady Dzielnicy Wilanów w Warszawie.Dodaje, że poszkodowanych zostało wiele osób.
Prawa użytkowników
Domaganie się zwrotu takich nieruchomości jest już możliwe, bowiem 3 kwietnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy te są niezgodne z konstytucją. Jednocześnie sędziowie stwierdzili, że o zwrot wywłaszczonych nieruchomości mogą ubiegać się także użytkownicy wieczyści. Do tej pory nie mieli takiego prawa, bowiem art. 136 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączał prawo żądania przez użytkowników wieczystych zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
- Konstytucyjna zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmuje nie tylko restytucję prawa własności, ale również prawa użytkowania wieczystego, a także ograniczonych praw rzeczowych. Odmówienie możliwości zwrotu użytkownikom wieczystym wywłaszczonej nieruchomości naruszało zasadę równości - mówi Zbigniew Cieślak, sędzia Trybunału Konstytucyjnego.
Procedura zwrotu
Wyrok TK oznacza, że właściciele oraz użytkownicy wieczyści mają pełne prawo ubiegania się o zwrot nieruchomości, które nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Po wyroku właściciele wywłaszczonych nieruchomości będą mogli starać się również o zwrot ich części. Do tej pory było to możliwe jedynie, gdy wywłaszczona nieruchomość sąsiadowała z inną działką osoby domagającej się zwrotu, albo jeżeli mogła być zagospodarowana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.
- Organem właściwym do rozpoznawania wniosków o zwrot nieruchomości jest właściwy miejscowo starosta. Odwołania od jego decyzji kierowane powinny być do wojewody - mówi Danuta Zygańska.
- Jeżeli także wojewoda wyda decyzję niekorzystną dla osoby, która domaga się zwrotu nieruchomości, to może ona wystąpić do wojewódzkiego sądu administracyjnego - dodaje.
Osoby, które żądają zwrotu nieruchomości, a otrzymały wcześniej odszkodowanie za wywłaszczenie, muszą je zwrócić. Zwrot ten następuje nie według wartości nominalnej odszkodowania, ale według kwot zwaloryzowanych.
- Zwaloryzowana wartość odszkodowania musi być określona przez rzeczoznawcę powołanego przez starostę - mówi Danuta Zygańska.
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 kwietnia 2008
